Hành chính điện tử
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Hoàn thiện vị trí việc làm: Từ quản lý biên chế sang quản trị theo công việc, năng lực và kết quả

Kết luận số 107-KL/TW ngày 17/10/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống chính trị gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế đặt ra một yêu cầu đổi mới có tính nền tảng: chuyển mạnh từ quản lý dựa trên số người, chỉ tiêu biên chế, ngạch bậc sang quản trị theo vị trí việc làm, năng lực thực thi, sản phẩm, kết quả và giá trị đóng góp. Đây không chỉ là việc rà soát lại danh mục vị trí việc làm, mà là bước chuyển quan trọng trong phương thức quản trị tổ chức và quản trị nhân lực của cả hệ thống chính trị.

Từ những bất cập thực tiễn đến yêu cầu đổi mới phương thức quản trị

Những năm qua, việc xây dựng vị trí việc làm đã đạt được kết quả bước đầu. Hệ thống văn bản, danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc và khung năng lực từng bước được hình thành, tạo cơ sở cho công tác cán bộ và quản lý biên chế.

Tuy nhiên, cùng với quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và khối lượng công việc của nhiều cơ quan, đơn vị đã có những thay đổi lớn. Trong khi đó, phương pháp xác định vị trí việc làm ở một số nơi chưa thống nhất; dữ liệu còn phân tán; có tình trạng giao thoa, chồng chéo nhiệm vụ; việc bố trí nhân lực, kinh phí và điều kiện thực hiện chưa đồng bộ với nhiệm vụ được phân cấp.

Kết luận số 107-KL/TW vì vậy đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận: không quản lý nhân lực chủ yếu bằng “bao nhiêu người”, mà phải trả lời rõ “làm việc gì, tạo ra sản phẩm gì, cần năng lực gì và chịu trách nhiệm đến đâu”.

Đây là điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi công việc, trách nhiệm và sản phẩm đầu ra được xác định rõ, vị trí việc làm mới thực sự trở thành nền tảng để tuyển dụng đúng người, bố trí đúng việc, đánh giá đúng năng lực và sử dụng hiệu quả biên chế.

Vị trí việc làm trở thành nền tảng của quản trị nhân lực

Một trong những định hướng xuyên suốt của Kết luận là xác định vị trí việc làm là nền tảng của quản trị tổ chức và quản trị nhân lực trong hệ thống chính trị.

 Theo đó, vị trí việc làm không chỉ là căn cứ để xác định số lượng người làm việc, mà phải xuyên suốt các khâu tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, sàng lọc, cơ cấu lại đội ngũ, quản lý biên chế và từng bước cải cách chính sách tiền lương.

 Điểm đáng chú ý là việc xác định vị trí việc làm phải bắt đầu từ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, yêu cầu công việc và sản phẩm đầu ra của cơ quan, đơn vị, thay vì xuất phát từ số nhân sự, ngạch bậc hoặc biên chế hiện có.

 Kết luận đồng thời nhấn mạnh không lấy tổ chức, biên chế, nhân sự, ngạch bậc và tiền lương hiện tại làm căn cứ để “hợp thức hóa hiện trạng”. Khi chức năng, nhiệm vụ hoặc phương thức thực hiện thay đổi thì vị trí việc làm cũng phải được thiết kế, điều chỉnh tương ứng.

 Cách tiếp cận này tạo ra sự thay đổi căn bản: vị trí việc làm được thiết kế theo yêu cầu của công việc, thay vì công việc được thiết kế để phù hợp với số người đang có.

Không còn quan niệm “một vị trí việc làm bằng một biên chế”

  Một điểm mới rất đáng chú ý của Kết luận số 107-KL/TW là yêu cầu không đồng nhất một vị trí việc làm với một cá nhân hoặc một chỉ tiêu biên chế; không tự động quy đổi nhu cầu nhân lực thành chỉ tiêu biên chế.

  Đây là nguyên tắc quan trọng để khắc phục cách hiểu máy móc trong xây dựng vị trí việc làm.

  Một vị trí có thể bao gồm nhóm công việc tương đối ổn định, có sản phẩm và trách nhiệm rõ ràng. Những công việc có tính chất tương đồng có thể được tích hợp; trong điều kiện phù hợp có thể thực hiện kiêm nhiệm hoặc sử dụng chung nguồn nhân lực.

  Ngược lại, không phải cứ phát sinh thêm một nhiệm vụ, một công đoạn hay một yêu cầu ngắn hạn là hình thành thêm một vị trí việc làm mới.

 Điều này tạo điều kiện để các cơ quan, đơn vị chủ động tổ chức công việc khoa học hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ vị trí việc làm trở thành căn cứ để đề xuất tăng biên chế một cách cơ học.

Từ “đếm người” sang đo khối lượng, độ khó và sản phẩm công việc

 Kết luận xác định rõ nhu cầu nhân lực phải được tính toán trên cơ sở nhiều yếu tố: nhiệm vụ, sản phẩm, khối lượng, tần suất, mức độ phức tạp, yêu cầu chất lượng, thời gian, địa bàn, điều kiện thực hiện và năng lực cần thiết.

 Đặc biệt, với những công việc tham mưu, nghiên cứu, thẩm tra, giám sát hoặc phục vụ các cơ quan lãnh đạo, việc xác định nhu cầu nhân lực không thể chỉ dựa trên số lượng hồ sơ xử lý.

 Những công việc này còn chịu tác động của tiến độ, trách nhiệm đối với sản phẩm, yêu cầu xử lý nhiệm vụ đột xuất, công việc cao điểm và yêu cầu duy trì năng lực chuyên môn.

 Điều đó có nghĩa, trong quản trị nhân lực thời gian tới, “khối lượng công việc” không chỉ được đo bằng số lượng văn bản, hồ sơ hay thủ tục, mà phải tính đến độ phức tạp, chất lượng, trách nhiệm và giá trị của sản phẩm công việc.

 Đây là cơ sở quan trọng để phản ánh đúng hơn nhu cầu nhân lực của từng cơ quan, từng lĩnh vực và từng địa bàn.

Không áp dụng máy móc một định mức cho mọi nơi

Kết luận số 107-KL/TW cũng thể hiện rõ yêu cầu chống bình quân, cào bằng trong xác định nhu cầu nhân lực và phân bổ biên chế.

Việc tính toán nhu cầu phải xem xét đồng bộ tác động của 4 nhóm yếu tố gồm: địa giới hành chính; quy mô, trình độ phát triển; mức độ phân cấp, phân quyền; khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, tự chủ và xã hội hóa.

Đồng thời, cần chú trọng đặc điểm của các nhóm địa bàn khác nhau như đô thị đặc biệt, đô thị, đồng bằng và miền núi.

 Điều này có ý nghĩa thực tiễn rất lớn. Hai cơ quan có cùng tên gọi, cùng số lượng đầu mối nhưng đặt tại những địa bàn khác nhau, có quy mô dân số, khối lượng nhiệm vụ hoặc mức độ phân cấp khác nhau thì nhu cầu nhân lực không nhất thiết giống nhau.

 Do đó, nguyên tắc xuyên suốt là không bình quân, không cào bằng, không áp dụng máy móc một công thức hoặc một tỷ lệ chung.

Tinh giản biên chế phải gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ

 Một điểm đáng chú ý khác là Kết luận không tiếp cận tinh giản biên chế đơn thuần theo hướng giảm số lượng.

 Tinh giản phải gắn với cơ cấu lại đội ngũ, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả công việc; đồng thời khắc phục tình trạng nơi thừa người nhưng nơi khác lại thiếu người.

 Trước khi đề xuất tăng biên chế, các cơ quan, đơn vị phải ưu tiên các giải pháp như bố trí lại, điều chuyển, đào tạo, bồi dưỡng, sàng lọc, kiêm nhiệm, sử dụng chung nhân lực và đổi mới phương thức thực hiện nhiệm vụ.

 Biên chế từ những nơi giảm nhiệm vụ hoặc sử dụng chưa hiệu quả cần được ưu tiên thu hồi, điều chuyển sang những nơi thực sự có nhu cầu.

  Như vậy, tinh thần xuyên suốt không phải là “giảm đồng đều”, mà là sắp xếp đúng hơn, sử dụng hiệu quả hơn và bảo đảm nhân lực cho đúng nơi cần thiết.

  Đây cũng là cơ sở quan trọng để từng bước giải quyết tình trạng mất cân đối về nhân lực giữa các cơ quan, đơn vị, lĩnh vực và địa bàn.

Đánh giá cán bộ ngày càng gắn với sản phẩm và hiệu quả thực chất

Kết luận số 107-KL/TW tạo ra một mối liên hệ rất rõ giữa vị trí việc làm và công tác cán bộ.

Yêu cầu của vị trí việc làm, phẩm chất, năng lực và kết quả thực hiện nhiệm vụ phải trở thành căn cứ để bố trí, sử dụng, đánh giá, sàng lọc và đãi ngộ cán bộ, công chức, viên chức.

Điều này đồng nghĩa việc đánh giá đội ngũ trong thời gian tới cần ngày càng dựa trên các tiêu chí thực chất hơn: công việc đã thực hiện, sản phẩm tạo ra, chất lượng sản phẩm, tiến độ, trách nhiệm và hiệu quả đóng góp.

Tư duy này cũng gắn trực tiếp với định hướng cải cách chính sách tiền lương. Kết luận đặt vấn đề từng bước đổi mới cơ chế đánh giá, tiền lương và đãi ngộ theo vị trí việc làm, năng lực và kết quả công việc, khắc phục tình trạng bình quân, cào bằng hoặc coi trọng ngạch, bậc, thâm niên hơn hiệu quả thực tế.

 Nếu được triển khai đồng bộ, đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy cán bộ chủ động nâng cao năng lực, chất lượng thực thi công vụ và trách nhiệm cá nhân.

Dữ liệu trở thành “hạ tầng” của quản trị biên chế

Một điểm nổi bật khác của Kết luận là yêu cầu quản lý vị trí việc làm, nhu cầu nhân lực và biên chế phải dựa trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác, thống nhất, liên thông, có nguồn gốc và được kiểm tra, xác nhận.

Bộ Chính trị yêu cầu hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu vị trí việc làm thống nhất trong hệ thống chính trị trong năm 2026, phục vụ trực tiếp công tác cán bộ và xây dựng phương án giao biên chế giai đoạn 2027-2031.

Đáng chú ý, Kết luận yêu cầu kế thừa tối đa dữ liệu đã được xác nhận, không yêu cầu kê khai lại; đồng thời việc thu thập, kết nối và khai thác dữ liệu phải đúng thẩm quyền, bảo đảm bí mật nhà nước, bí mật công tác và thông tin cá nhân.

Điều này cho thấy chuyển đổi số trong công tác tổ chức cán bộ không chỉ dừng lại ở số hóa hồ sơ. Mục tiêu cao hơn là hình thành một hệ thống dữ liệu có thể sử dụng để phân tích thực trạng nhân lực, xác định nơi thừa - nơi thiếu, đánh giá cơ cấu chuyên môn và hỗ trợ các quyết định về tuyển dụng, bố trí, điều chuyển, đào tạo và giao biên chế.

Quý IV/2026 là giai đoạn quan trọng

Kết luận đặt ra tiến độ rất cụ thể.

Trong quý IV/2026, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải tập trung hoàn thành phương án giao biên chế giai đoạn 2027-2031 và cơ sở dữ liệu vị trí việc làm thống nhất.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu không chờ hoàn thiện toàn bộ định mức hoặc phương pháp định lượng mới triển khai những nhiệm vụ cấp thiết. Những nội dung đã rõ, đã có dữ liệu kiểm chứng phải được triển khai ngay; những vấn đề về phương pháp, tiêu chuẩn, định mức cần tiếp tục hoàn thiện sẽ thực hiện theo lộ trình.

Từ tháng 11/2026, Ban Tổ chức Trung ương thực hiện tổng hợp tiến độ, kết quả, khó khăn, vướng mắc và kiến nghị xử lý hằng tháng để báo cáo Bộ Chính trị xem xét, chỉ đạo.

Quy định này cho thấy việc hoàn thiện vị trí việc làm không còn là nhiệm vụ mang tính dài hạn, chung chung, mà được đặt trong một tiến độ cụ thể, gắn với trách nhiệm của từng cấp, từng ngành và người đứng đầu.

Tác động trực tiếp đến các cơ quan, đơn vị và đội ngũ cán bộ

Từ những định hướng của Kết luận số 107-KL/TW, có thể thấy thời gian tới mỗi cơ quan, đơn vị sẽ phải trả lời ngày càng rõ một số câu hỏi cốt lõi: đơn vị đang được giao những nhiệm vụ gì; từng vị trí chịu trách nhiệm đối với sản phẩm nào; khối lượng và mức độ phức tạp của công việc ra sao; cần năng lực nào để thực hiện; số lượng nhân lực hiện có đã phù hợp chưa; vị trí nào có thể tích hợp, kiêm nhiệm hoặc sử dụng chung nhân lực; vị trí nào thực sự thiếu người?

Đối với người đứng đầu, trách nhiệm cũng được nâng lên rõ rệt. Kết luận yêu cầu người đứng đầu chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu, kết quả xác định nhu cầu nhân lực và phương án sử dụng biên chế; không sử dụng dữ liệu chưa được kiểm chứng, xác nhận làm căn cứ đề xuất tăng biên chế.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức, sự thay đổi cũng sẽ ngày càng rõ hơn khi yêu cầu về vị trí việc làm được gắn chặt với năng lực, sản phẩm và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Việc học tập, bồi dưỡng vì thế không chỉ nhằm đáp ứng tiêu chuẩn về bằng cấp, chứng chỉ mà cần hướng đến năng lực thực tế đáp ứng yêu cầu của vị trí.

Những yêu cầu đặt ra đối với ngành Giáo dục

Đối với lĩnh vực giáo dục, những định hướng của Kết luận số 107-KL/TW có ý nghĩa rất thiết thực, nhất là trong bối cảnh tổ chức bộ máy, mạng lưới cơ sở giáo dục và phương thức quản trị đang có nhiều thay đổi.

Việc rà soát vị trí việc làm cần gắn chặt với chức năng, nhiệm vụ thực tế của từng cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục; làm rõ nhiệm vụ, sản phẩm, trách nhiệm và yêu cầu năng lực của từng nhóm vị trí; đồng thời tính đúng tác động của chuyển đổi số, tự chủ, quy mô trường lớp, đặc điểm địa bàn và yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục.

Trong quá trình thực hiện, điều quan trọng là không biến rà soát vị trí việc làm thành một thủ tục hành chính hoặc hoạt động thống kê đơn thuần. Mỗi vị trí cần được nhìn nhận từ yêu cầu thực sự của công việc; dữ liệu phải được kiểm chứng; việc xác định nhu cầu nhân lực phải phản ánh đúng quy mô, nhiệm vụ, điều kiện thực tế và chất lượng đội ngũ.

Đây cũng là cơ sở để bố trí nhân lực hợp lý hơn giữa các đơn vị, hạn chế tình trạng vừa thừa vừa thiếu; đồng thời tạo điều kiện để cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên được sử dụng đúng chuyên môn, năng lực, sở trường.

Hướng đến nền công vụ thực chất, hiệu quả và dựa trên kết quả

Điểm cốt lõi của Kết luận số 107-KL/TW có thể được nhìn nhận qua một sự chuyển dịch rõ nét: từ quản lý “con người trong biên chế” sang quản trị “con người trong vị trí việc làm”; từ chú trọng số lượng sang chú trọng năng lực; từ mô tả nhiệm vụ chung sang xác định sản phẩm cụ thể; từ đánh giá quá trình sang coi trọng kết quả và giá trị đóng góp.

Khi vị trí việc làm được xác định đúng, dữ liệu được chuẩn hóa, trách nhiệm được phân định rõ và đánh giá cán bộ gắn với sản phẩm, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, hệ thống quản trị nhân lực sẽ có cơ sở khoa học và thực chất hơn.

Đây không chỉ là giải pháp để quản lý biên chế chặt chẽ, mà còn là tiền đề để bố trí đúng người, đúng việc, khai thác tốt hơn năng lực của đội ngũ, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Kết luận số 107-KL/TW vì vậy đặt nền móng cho một phương thức quản trị nhân lực mới: biên chế phải đi theo nhiệm vụ; nhân lực phải phù hợp với vị trí; vị trí phải gắn với sản phẩm; và kết quả thực hiện nhiệm vụ phải trở thành thước đo quan trọng của chất lượng đội ngũ.

 

                                                          Minh Tân - Văn phòng Sở


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết