Hội giảng – Hội thảo cụm Vĩnh Long: Đi vào chiều sâu tổ chức hoạt động, nâng cao chất lượng thực chất trong giáo dục mầm non

Hoạt động hội giảng: Chuẩn hóa tổ chức hoạt động – chú trọng bản chất – phát huy vai trò của trẻ
Tại Trường Mầm non Sơn Ca Tân Ngãi, các đại biểu đã tham dự 09 hoạt động học minh họa, tập trung vào việc tổ chức hoạt động giáo dục theo hướng lấy trẻ làm trung tâm, tích hợp STEAM theo quy trình, gắn với thực tiễn và tăng cường trải nghiệm thật cho trẻ. Các hoạt động thể hiện rõ định hướng đi vào bản chất của từng lĩnh vực phát triển: Lĩnh vực nhận thức (Toán – Khoa học – STEAM): chú trọng giúp trẻ hiểu bản chất, biết vận dụng trong tình huống cụ thể; hoạt động STEAM được tổ chức theo quy trình (5E/EDP), không làm theo mẫu;  Lĩnh vực thẩm mỹ (Âm nhạc): khuyến khích trẻ cảm thụ, thể hiện và sáng tạo; không rập khuôn động tác hay học thuộc; Lĩnh vực tình cảm – kỹ năng xã hội: tạo tình huống để trẻ nhận diện cảm xúc, thực hành ứng xử thay vì dạy lý thuyết; Nhà trẻ (24–36 tháng): chú trọng trải nghiệm cảm giác – thao tác, tổ chức linh hoạt, không gây áp lực cho trẻ. 
 

Điểm nổi bật của hội giảng là việc thể hiện rõ quan điểm: lấy trẻ làm trung tâm nhưng phải đúng bản chất. Trẻ được lựa chọn, được trải nghiệm, được thể hiện; giáo viên giữ vai trò thiết kế tình huống, không làm thay, không áp đặt. Mỗi hoạt động đều hướng đến trả lời rõ: trẻ học được gì, học bằng cách nào và có ý nghĩa gì đối với trẻ. Hoạt động học được tổ chức theo hướng học qua chơi – chơi có mục tiêu, trong đó mỗi hoạt động đều có tình huống có vấn đề, tạo cơ hội cho trẻ thử – sai – điều chỉnh. Việc tích hợp được thực hiện có trọng tâm, tránh ôm đồm hoặc lồng ghép hình thức.
 

Đại biểu tham dự không chỉ dự giờ mà thực hiện quan sát theo tiêu chí thống nhất, tập trung vào mức độ tham gia của trẻ; vai trò gợi mở của giáo viên; cách tổ chức môi trường, học liệu và khả năng điều chỉnh hoạt động.
Môi trường giáo dục: Đa dạng, mở và gắn với trải nghiệm thực tế
Bên cạnh các hoạt động học, đại biểu tham quan môi trường giáo dục với nhiều không gian trải nghiệm phong phú như: khu trò chơi dân gian, hội chợ trẻ thơ, chợ quê, khu vận động, khu làng nghề truyền thống, khu thiên nhiên, khu dạy trẻ đảm bảo an toàn rèn kỹ năng sống, góc học liệu mở, học liệu số và nhiều sản phẩm khác nhau của trẻ.
 

 
Các trạm/không gian STEAM được tổ chức rõ nét, tạo điều kiện cho trẻ khám phá và sáng tạo: Trạm Khoa học: thí nghiệm có quy trình (dự đoán – quan sát – kết luận); Trạm Kỹ thuật: lắp ghép, chế tạo gắn với nhiệm vụ cụ thể, không đơn thuần thao tác; Trạm Công nghệ: giúp trẻ tiếp cận công nghệ ở mức độ phù hợp, hiểu nguyên lý đơn giản, không lạm dụng thiết bị; Trạm Nghệ thuật: khuyến khích sáng tạo từ vật liệu mở, tôn trọng sự khác biệt; Trạm Toán: học qua trò chơi tư duy, giải quyết vấn đề. Ngoài ra, góc STEAM ngoài trời và phòng STEAM tổng hợp đã được linh hoạt thiết kế và bố trí đã thể hiện sự liên kết giữa các lĩnh vực, tổ chức hoạt động cho trẻ theo chuỗi nhiệm vụ, không rời rạc đã tạo nhiều cơ hội cho trẻ trải nghiệm, khám phá và sáng tạo.
 

 
Sau hội giảng, đại biểu được chia 05 nhóm thảo luận chuyên sâu để phân tích, đánh giá, đề xuất điều chỉnh và khả năng nhân rộng các mô hình.
Hoạt động hội thảo: Làm rõ yêu cầu thực chất trong triển khai chuyên đề, mô hình
Hội thảo được tổ chức tại Phân hiệu Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung trao đổi các giải pháp triển khai chuyên đề, mô hình theo định hướng của Sở Giáo dục và Đào tạo. 

 
Nội dung chính hội thảo tập trung 04 báo cáo giải pháp được trình bày: Chuyên đề “Xây dựng trường học hạnh phúc – quản trị cảm xúc và giao tiếp tích cực”; Mô hình “Ban giám hiệu đồng hành cùng giáo viên”; Chuyên đề tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm – tích hợp STEAM và môi trường hạnh phúc; Chuyên đề ứng dụng công cụ số trong giảng dạy và xây dựng học liệu số giáo dục mầm non 
 

 
Qua thảo luận, hội thảo đã làm rõ định hướng: các giải pháp cần đảm bảo thực chất, có minh chứng cụ thể và có khả năng nhân rộng, trong đó lấy sự thay đổi trong hoạt động của trẻ làm thước đo. Các đại biểu thống nhất: Lấy trẻ làm trung tâm phải thể hiện trong từng bước tổ chức, không dừng ở khẩu hiệu; Môi trường, học liệu phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động của trẻ; Giáo viên cần chuyển từ dạy theo kế hoạch sang tổ chức hoạt động linh hoạt, phù hợp với trẻ. Đồng thời, hội thảo cũng chỉ ra một số khó khăn như kỹ năng thiết kế tình huống, tổ chức hoạt động mở và sự chưa đồng đều giữa các đơn vị.
 

Phát biểu kết luận: Nhấn mạnh chiều sâu và hiệu quả thực chất
Phát biểu kết luận hội thảo, bà Bùi Thị Rảnh – Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay cần tập trung vào nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động, trong đó trẻ phải thực sự là trung tâm của quá trình giáo dục. Để thực hiện hiệu quả, các cơ sở giáo dục mầm non cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ việc tổ chức hoạt động theo hướng tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, khám phá và thể hiện; khắc phục tình trạng dạy học theo khuôn mẫu, áp đặt. Đồng thời, cần chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên thông qua bồi dưỡng kỹ năng thực hành, đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng phân tích hoạt động thực tế và phát huy vai trò hỗ trợ của các Tổ cốt cán.
Ngoài ra, lãnh đạo Sở GDĐT yêu cầu trong việc xây dựng môi trường giáo dục cần đảm bảo tính mở, linh hoạt; học liệu phong phú, phù hợp và được khai thác hiệu quả trong quá trình tổ chức hoạt động. Bên cạnh đó, việc triển khai STEAM và ứng dụng công nghệ thông tin cần được thực hiện theo hướng thiết thực, phù hợp, sử dụng công nghệ như công cụ hỗ trợ, không thay thế trải nghiệm của trẻ. Đối với các mô hình, giải pháp cần được lựa chọn và nhân rộng trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị, đảm bảo tính khả thi, tránh hình thức.

 Bà Bùi Thị Rảnh – Phó Giám đốc Sở GDĐT phát biểu chỉ đạo tại hội thảo

Từ những định hướng trên, cụm Vĩnh Long thể hiện rõ thế mạnh trong việc tổ chức hoạt động theo hướng sâu – chắc – đi vào thực chất, với các hoạt động có mục tiêu rõ ràng, quy trình chặt chẽ và tăng cường cho trẻ tham gia trải nghiệm, suy nghĩ, giải quyết vấn đề. Chất lượng giáo dục mầm non không nằm ở mô hình hay hình thức tổ chức, mà được thể hiện ở việc mỗi hoạt động có thực sự tạo cơ hội cho trẻ được tham gia, trải nghiệm và phát triển hay không.
 

Hội giảng – Hội thảo cụm Vĩnh Long đã góp phần làm rõ cách tiếp cận đổi mới theo hướng đi vào chiều sâu, lấy chất lượng tổ chức hoạt động làm trung tâm, từ đó nâng cao năng lực đội ngũ và tạo sự thống nhất trong triển khai chuyên môn giữa các cơ sở giáo dục mầm non trong toàn tỉnh. Kết quả của hội giảng – hội thảo là cơ sở quan trọng để các đơn vị tiếp tục vận dụng, điều chỉnh và nhân rộng các mô hình, giải pháp phù hợp, hướng đến nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ một cách thực chất và bền vững với thông điệp lan toả: “Xây dựng trường mầm non hạnh phúc không tách rời đổi mới chuyên môn, quản trị và ứng dụng công nghệ – tất cả phải hướng đến sự phát triển thực chất của trẻ. Mỗi giải pháp chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi vào lớp học, thể hiện qua hoạt động cụ thể của trẻ.”

Nhân dịp này, Sở Giáo dục và Đào tạo đã trao Giấy chứng nhận cho 30 cá nhân và 03 tập thể tham gia hội giảng – hội thảo, nhằm ghi nhận và biểu dương những nỗ lực, tinh thần trách nhiệm và sự tâm huyết trong việc chuẩn bị, tổ chức các hoạt động giáo dục và báo cáo chuyên đề, mô hình.

 
Các hình ảnh và video hoạt động tại hội giảng – hội thảo cụm Vĩnh Long truy cập tại link: https://drive.google.com/drive/folders/1W37sk-S585ff0QNOlLDxEsahnzH_1xdG

Lê Thanh Vân