Hội giảng – Hội thảo cụm Bến Tre: Tích hợp STEAM, chuyển đổi số và môi trường giáo dục hạnh phúc trong tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm

 Hoạt động hội giảng: Chuẩn hóa cách làm – tăng trải nghiệm thực – phát huy vai trò chủ thể của trẻ
Tại Trường Mầm non Ánh Dương, các đại biểu đã tham dự 10 hoạt động minh họa gồm: 07 hoạt động học, 01 hoạt động ngoài trời và 02 hoạt động góc. Nội dung tập trung vào tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm theo hướng tích hợp STEAM, chú trọng chuẩn hóa quy trình tổ chức hoạt động, tăng trải nghiệm thực, hạn chế các hình thức “giả lập”. 

Điểm nổi bật của hội giảng là việc các đơn vị đã linh hoạt trong việc khai thác đời sống địa phương làm “chất liệu sống” để tổ chức hoạt động giáo dục. Trẻ không chỉ tham gia chơi mà còn được giao nhiệm vụ, hợp tác theo nhóm, giải quyết vấn đề trong quá trình trải nghiệm. Các hoạt động không chạy theo sản phẩm đẹp mà tập trung vào quá trình: trẻ suy nghĩ gì, làm như thế nào và thay đổi ra sao. Đại biểu tham dự thực hiện quan sát theo tiêu chí thống nhất, tập trung vào mức độ tham gia chủ động của trẻ; cách giáo viên gợi mở, hỗ trợ; cách tổ chức môi trường, học liệu và sự linh hoạt điều chỉnh hoạt động.

Bên cạnh dự giờ, đại biểu tham quan môi trường giáo dục với nhiều trạm, mô hình mang đậm bản sắc địa phương, được thiết kế theo hướng mở, tạo cơ hội cho trẻ thử nghiệm, sai và điều chỉnh: Gian hàng dừa; gian hàng miệt vườn: kết hợp trải nghiệm dân gian với yếu tố công nghệ, trẻ được trực tiếp tham gia và cải tiến cách làm; Xưởng nhuộm thủ công: phát huy yếu tố nghệ thuật trải nghiệm; Vườn cây quê em: tổ chức chuỗi nhiệm vụ “trồng – chăm – thu – vận chuyển – bán”, tăng cường hợp tác nhóm; Lò bánh tráng – trạm Toán: vận dụng toán học trong đời sống, khuyến khích trẻ ước lượng, so sánh; Mô hình “Biển quê em”: khai thác bối cảnh địa phương ven biển với học liệu mở phong phú; Xưởng chế tạo mini: giúp trẻ hiểu nguyên lý đơn giản của sản phẩm kỹ thuật; Trạm công nghệ: tạo cơ hội cho trẻ khám phá công nghệ gắn với nhiệm vụ học tập, không đơn thuần là “chơi máy tính”.

Sau hội giảng và tham quan môi trường, đại biểu được chia 05 nhóm chuyên sâu để phân tích, thảo luận, đề xuất điều chỉnh và khả năng nhân rộng các mô hình.

Hoạt động hội thảo: Liên kết các mô hình – hướng đến sự liên kết thống nhất trong thực hiện
Hội thảo được tổ chức tại Hội trường Toà nhà các Sở, ngành khu vực Bến Tre, tập trung trao đổi các giải pháp triển khai chuyên đề, mô hình và định hướng hoạt động chuyên môn. 04 báo cáo giải pháp được trình bày, thể hiện rõ tính thực tiễn: Mô hình “Lớp học số – Mỗi giáo viên một sản phẩm số”; Chuyên đề tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm – tích hợp STEAM và môi trường hạnh phúc; Mô hình “Lớp học STEAM sáng tạo từ vật liệu tái chế”; Chuyên đề “Xây dựng trường học hạnh phúc – quản trị cảm xúc và giao tiếp tích cực”. Các đại biểu thống nhất định hướng tích hợp 04 trụ cột trong một hoạt động giáo dục: Lấy trẻ làm trung tâm; Học qua trải nghiệm STEAM; Môi trường mở, hạnh phúc; Công nghệ là công cụ hỗ trợ. Từ đó hình thành chuỗi liên kết thống nhất, không tách rời từng mô hình riêng lẻ.

Bên cạnh kết quả đạt được, hội thảo cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn như sự thay đổi tư duy tổ chức hoạt động của giáo viên và điều kiện triển khai chưa đồng đều. Trong thời gian tới, cần tập trung nâng cao năng lực tổ chức hoạt động cho giáo viên; phát huy hiệu quả môi trường, học liệu mở; ứng dụng công nghệ thiết thực và tăng cường vai trò của các Tổ cốt cán trong hỗ trợ, nhân rộng mô hình.
 

Qua hội giảng và hội thảo, cụm Bến Tre thể hiện rõ thế mạnh trong việc tích hợp tương đối hài hòa giữa chuyển đổi số, STEAM, môi trường giáo dục và yếu tố cảm xúc – hạnh phúc của trẻ. Các hoạt động giáo dục đã từng bước chuyển từ truyền thụ sang tổ chức cho trẻ trải nghiệm, khám phá và thể hiện ý tưởng.
 

Phát biểu kết luận: Định hướng tích hợp – nhấn mạnh hiệu quả thực chất
Phát biểu kết luận hội thảo, bà Nguyễn Thị Ngọc Bích – Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: việc triển khai các chuyên đề, mô hình cần được thực hiện một cách đồng bộ, gắn kết, trên cơ sở quán triệt 05 quan điểm cốt lõi của giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, gồm: lấy trẻ làm trung tâm nhưng không hình thức; học thông qua chơi và trải nghiệm thực; vận dụng STEAM như một phương pháp, không chạy theo phong trào; coi trọng quá trình hơn sản phẩm và tích hợp tự nhiên, phù hợp, không gượng ép. Bà đề nghị các cơ sở giáo dục mầm non tiếp tục chú trọng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, giàu trải nghiệm cả trong và ngoài lớp học; đồng thời quan tâm phát triển đội ngũ về năng lực chuyên môn và kỹ năng sư phạm – đây là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức hoạt động theo hướng tích hợp STEAM cần được triển khai có chọn lọc, phù hợp điều kiện thực tế, đảm bảo hiệu quả, tránh hình thức. Đặc biệt, cần tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm tạo môi trường giáo dục toàn diện cho trẻ. Đối với các chuyên đề, mô hình đã triển khai, cần tiếp tục làm rõ cách thức tổ chức, điều kiện áp dụng và khả năng nhân rộng; hướng đến yêu cầu thực chất – phù hợp – bền vững, góp phần thay đổi tích cực trong hoạt động giáo dục tại các cơ sở.
Qua hội giảng – hội thảo, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo cũng bày tỏ mong muốn đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên mầm non tiếp tục giữ vững tinh thần yêu nghề, mến trẻ, không ngừng học hỏi, đổi mới phương pháp, chủ động sáng tạo trong tổ chức hoạt động, từ đó mang đến cho trẻ những trải nghiệm tích cực và môi trường phát triển toàn diện. Đây chính là giá trị cốt lõi và bền vững của nghề giáo mầm non.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Bích – Phó Giám đốc Sở GDĐT phát biểu chỉ đạo tại hội thảo
Hội giảng – Hội thảo cụm Bến Tre đã góp phần làm rõ cách tiếp cận tích hợp trong tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, từ đó nâng cao năng lực đội ngũ và tăng cường sự kết nối giữa các cơ sở giáo dục trong toàn tỉnh. Kết quả hội giảng – hội thảo cho thấy, giá trị cốt lõi của đổi mới không nằm ở mô hình hay công cụ, mà ở việc trẻ thực sự được tham gia, được trải nghiệm và được phát triển trong mỗi hoạt động. Thông điệp lan toả: “Mỗi lớp học là một môi trường hạnh phúc, mỗi hoạt động là một cơ hội để trẻ được trải nghiệm – sáng tạo – phát triển. Chuyển đổi số, STEAM hay môi trường chỉ là công cụ – điều quan trọng nhất vẫn là sự thay đổi thực chất trong hoạt động của trẻ.”
 

Nhân dịp này, Sở Giáo dục và Đào tạo đã trao Giấy chứng nhận cho 24 cá nhân và 08 tập thể tham gia hội giảng – hội thảo, nhằm ghi nhận và biểu dương những nỗ lực, tinh thần trách nhiệm và sự tâm huyết trong việc chuẩn bị, tổ chức các hoạt động giáo dục và báo cáo các chuyên đề và mô hình.
 

 
Các hình ảnh và video hoạt động tại hội giảng – hội thảo cụm Trà Vinh truy cập tại link: https://drive.google.com/drive/folders/1SdxfK8p3ixIxNHnuTDgHtq8LD1YzMQhn

Lê Thanh Vân