Chuyên đề: Thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng văn hóa, con người Vĩnh Long trong thời kỳ mới theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” gắn với nâng cao chất lượng giáo dục và chuyển đổi số trong giáo dục

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Chủ đề đặt ra một yêu cầu mang tính liên kết chặt chẽ:

1. “Xây dựng văn hóa, con người Vĩnh Long”: Là xây dựng nền tảng tinh thần, đạo đức, lối sống, phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của địa phương.

2. “Nâng cao chất lượng giáo dục”: Là mục tiêu cốt lõi của ngành, đào tạo thế hệ học sinh phát triển toàn diện.

3. “Chuyển đổi số trong giáo dục”: Là phương thức, công cụ đột phá để thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng.

Đối với Chi bộ Phòng Quản lý chất lượng – Khoa học, Công nghệ và Thông tin (QLCL-KHCNTT), ba yếu tố này có mối quan hệ mật thiết. Văn hóa con người là nền tảng để thực hiện chuyển đổi số một cách nhân văn, hiệu quả. Chuyển đổi số là công cụ đắc lực để đo lường, giám sát, thúc đẩy chất lượng giáo dục. Và chất lượng giáo dục chính là thước đo cho sự thành công của việc xây dựng văn hóa, con người.

II. PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ VÀ THỰC TRẠNG

1. Học tập Bác để xây dựng văn hóa, con người Vĩnh Long trong ngành Giáo dục

- Tư tưởng: Học Bác ở tư duy đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, “lấy dân làm gốc”. Trong ngành giáo dục: lấy học sinh, giáo viên làm trung tâm.

- Đạo đức: Học Bác ở phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Trong ngành giáo dục, đó là đạo đức nhà giáo, là sự liêm chính trong quản lý, và công tác chuyên môn.

- Phong cách: Học Bác ở phong cách làm việc khoa học, dân chủ, quần chúng, nói đi đôi với làm, đặc biệt là tinh thần tự học.

Việc này giúp xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên và học sinh Vĩnh Long có bản lĩnh chính trị vững vàng, có khát vọng cống hiến, có đạo đức trong sáng và lối sống văn hóa.

2. Thực trạng việc gắn kết với nâng cao chất lượng và chuyển đổi số

Chi bộ QLCL-KHCNTT là đơn vị nòng cốt trong việc tham mưu, triển khai các hoạt động của ngành liên quan đến 02 lĩnh vực then chốt là Quản lý chất lượng và CNTT.

Kết quả đạt được:

- Đã tham mưu và triển khai hiệu quả các hệ thống CSDL ngành, góp phần minh bạch hóa dữ liệu, từng bước ứng dụng CNTT trong quản lý, điều hành.

- Công tác quản lý chất lượng, thi cử ngày càng đi vào nề nếp, ứng dụng công nghệ để giảm tiêu cực, tăng tính khách quan.

- Đảng viên trong chi bộ cơ bản giữ vững lập trường tư tưởng, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Tồn tại, hạn chế:

- Việc học tập Bác đôi khi còn mang tính hình thức, chưa gắn kết sâu sắc với công việc chuyên môn.

- Về “văn hóa”: Trong ngành vẫn còn tâm lý ngại đổi mới, sợ trách nhiệm trong một bộ phận cán bộ, giáo viên khi tiếp cận công nghệ mới. Văn hóa chia sẻ dữ liệu, sử dụng dữ liệu để ra quyết định (văn hóa số) chưa thực sự hình thành rõ nét.

- Về “chuyển đổi số”: Hạ tầng chưa đồng bộ; việc đầu tư phần mềm còn phân tán, chồng chéo; kỹ năng số của một bộ phận cán bộ, giáo viên còn hạn chế.

- Về “chất lượng”: Việc đánh giá chất lượng chuyển đổi số trong ngành đôi khi còn chạy theo thành tích, chưa phản ánh đúng thực chất, chưa gắn liền với các tiêu chí về năng lực số, phẩm chất công dân toàn cầu.

III. GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM CỦA CHI BỘ TRONG THỜI GIAN TỚI

Để thực hiện hiệu quả chủ đề này, phát huy vai trò của Chi bộ QLCL-KHCNTT, xin đề xuất một số giải pháp trọng tâm sau:

1. Xây dựng “văn hóa số” gắn liền với đạo đức công vụ theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Đẩy mạnh tuyên truyền, học tập tư tưởng Bác về “nói đi đôi với làm”, “trung thực”, “trách nhiệm” trong bối cảnh chuyển đổi số. Cụ thể là:

- Trung thực trong dữ liệu: Đảm bảo tính chính xác, khách quan của CSDL ngành. Chống “bệnh thành tích” trong báo cáo số liệu.

- Trách nhiệm trong quản lý: Cán bộ, đảng viên (nhất là mảng CNTT) phải có trách nhiệm bảo mật thông tin, an toàn hệ thống, hỗ trợ đơn vị cấp dưới.

- Văn hóa “mở” và “chia sẻ”: Xây dựng tinh thần sẵn sàng chia sẻ học liệu số, chia sẻ kinh nghiệm hay, ứng dụng mới.

Đưa nội dung “đạo đức số” vào các buổi sinh hoạt chi bộ; yêu cầu mỗi đảng viên mảng CNTT phải tiên phong trong việc tự học, tự bồi dưỡng kỹ năng số.

2. Tham mưu đổi mới công tác Quản lý chất lượng dựa trên dữ liệu và công nghệ

Học tập Bác ở phong cách “khoa học”, “nói có sách, mách có chứng”. Chi bộ Phòng QLCL-KHCNTT phải tham mưu chuyển đổi phương thức quản lý chất lượng từ “hậu kiểm” sang “giám sát theo thời gian thực” dựa trên dữ liệu.

- Đảng viên mảng QLCL nghiên cứu, đề xuất các bộ tiêu chí đánh giá chất lượng mới, có tích hợp tiêu chí về năng lực số của học sinh và giáo viên.

- Đảng viên phụ trách lĩnh vực CNTT phối hợp xây dựng các công cụ “dashboard” phân tích dữ liệu, cảnh báo sớm về chất lượng giáo dục tại các đơn vị, giúp lãnh đạo ra quyết định kịp thời.

- Thực hiện nghiêm túc việc “ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái” trong công tác kiểm định, đánh giá chất lượng.

3. Thúc đẩy Chuyển đổi số có trọng tâm, gắn liền với văn hóa bản địa Vĩnh Long

Chuyển đổi số không chỉ là công nghệ, mà còn là nội dung. Phải làm sao để công nghệ phụng sự cho việc giáo dục văn hóa, lịch sử địa phương.

- Đối với mảng KHCNTT: Tham mưu cho Lãnh đạo Sở về việc chuẩn hóa nền tảng công nghệ, tránh đầu tư lãng phí, trùng lặp (thực hành tiết kiệm theo Bác).

- Đối với mảng Chuyên môn (phối hợp): Khuyến khích, xây dựng kho học liệu số, bài giảng e-learning về lịch sử, văn hóa, con người Vĩnh Long.

- Tổ chức các cuộc thi, phong trào để giáo viên, học sinh sản xuất các nội dung số sáng tạo (video, podcast...) về “người tốt, việc tốt” tại Vĩnh Long, lan tỏa giá trị “con người Vĩnh Long”.

IV. KIẾN NGHỊ

Việc thực hiện chủ đề “Xây dựng văn hóa, con người Vĩnh Long gắn với nâng cao chất lượng giáo dục và chuyển đổi số” là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc của toàn ngành.

Chi bộ Phòng QLCL-KHCNTT với vai trò là hạt nhân trong lĩnh vực công nghệ và đảm bảo chất lượng cần:

- Tích cực, tiên phong trong việc tự học, tự rèn luyện cả về đạo đức chính trị lẫn kỹ năng số.

- Chủ động, sáng tạo trong việc tham mưu các giải pháp công nghệ và quản lý nhằm nâng cao thực chất chất lượng giáo dục.

Thực hiện: Trần Lâm Ngân, Ngô Tuấn Khải - Chi bộ Phòng Quản lý chất lượng-Khoa học, Công nghệ và thông tin.