Một vài suy nghĩ về xây dựng xã hội học tập hiện nay

Theo UNESCO, học tập suốt đời là tất cả những hoạt động học tập của con người từ khi chào đời đến lúc rời xa cuộc sống bằng nhiều phương thức giáo dục chính quy, không chính quy và một số hình thức giáo dục khác. Đây là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi công dân. Mọi người đều có quyền chọn một hình thức học tập phù hợp với điều kiện, năng lực, hoàn cảnh của mình nhằm nâng cao trình độ, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội, có nghề nghiệp bền vững để được cống hiến, góp phần phát triển đất nước, nhân loại. Ở nhiều quốc gia trên thế giới khi họ quan tâm đầu tư đến việc học tập suốt đời thì học đã gặt hái được nhiều kết quả tốt đẹp đó là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; cải thiện được môi trường kinh tế xã hội; nâng cao đời sống người dân; thay đổi diện mạo văn hóa cộng đồng, thay đổi thân phận của nhiều người góp phần tạo sự bình đẳng và tiến bộ xã hội.

Việt Nam ta trong những thập niên qua đã xác định được lợi ích của việc học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập. Hàng loạt những chủ trương của Đảng, Nhà nước được ban hành và bước đầu đã gặt hái được nhiều kết quả quan trọng. Kể từ khi triển khai đề án xây dựng xã hội học tập, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, các đoàn thể, các tổ chức xã hội đã nhiệt tình hưởng ứng, quan tâm triển khai thực hiện với nhiều hình thức đa dạng, phong phú. Toàn quốc đã có hơn 100 triệu lượt người tham gia học tập tại các trung tâm học tập cộng đồng với nhiều chuyên đề ở tất cả lĩnh vực của đời sống xã hội; 5 triệu lượt người học ngoại ngữ; hơn 1 triệu lượt người học bồi dưỡng tin học ứng dụng; hơn 2 triệu người tham gia học nghề ngắn hạn; hơn 250 nghìn người tham gia các lớp xóa mù chữ. Hơn 3 triệu cán bộ công chức được đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ.

Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn không ít những khó khăn. Một số nơi triển khai phong trào xã hội học tập còn hạn chế cả về nội dung lẫn hình thức, chưa gắn được việc đào tạo nghề với giải quyết việc làm. Việc kiểm tra đánh giá thực hiện các chủ trương chưa kịp thời nên chưa động viên được phong trào. Nhiều nơi còn chú trọng số lượng chưa đi vào chiều sâu chất lượng.

Từ thực tiễn trên, để đảm bảo cho thành công việc xây dựng xã hội học tập cần tập trung thực hiện một số giải pháp. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về mục đích ý nghĩa của việc học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập để người dân hiểu biết hết lợi ích của việc này. Phát động mạnh hơn nữa phong trào học tập thường xuyên, học tập suốt đời trong mỗi gia đình, dòng họ, các cơ quan đơn vị. Quan tâm xây dựng thành công mô hình “gia đình học tập”, “dòng họ học tập”, “cộng đồng học tập”, “đơn vị học tập” theo hướng hiệu quả, thiết thực. Củng cố lại các trung tâm học tập cộng đồng, các cơ sở giáo dục thường xuyên, tạo điều kiện dễ dàng nhất cho mọi người tiếp cận với các hình thức giáo dục. Đổi mới công tác quản lý lĩnh vực giáo dục thường xuyên, quan tâm nhiều đến việc đào tạo nghề, đào tạo ngoại ngữ tin học. Xây dựng chương trình giáo dục thường xuyên theo hướng mềm dẽo, linh hoạt để mọi người, mọi lứa tuổi, mọi trình độ đều có thể tiếp cận các tri thức ứng dụng vào thực tiễn đời sống, sản xuất của mình. Huy động cho được các ban, ngành, đoàn thể các tổ chức doanh nghiệp, cá nhân vào cuộc trong công tác xây dựng xã hội học tập. Đưa việc xây dựng xã hội học tập vào nội dung thi đua ở các địa phương. Xây dựng và ban hành chính sách khuyến khích người học để động viên các tổ chức, cá nhân làm tốt công tác này.

Tin tưởng rằng với quyết tâm, quyết liệt của các cấp chính quyền, cộng đồng xã hội, việc xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời của chúng ta sẽ đạt kết quả tốt hơn trong tương lai./.

Lưu Thành Công