Chuẩn bị vào học lớp Một và bàn giao trẻ 5-6 tuổi vào lớp Một

Đối với trẻ 5-6 tuổi, việc bắt đầu đi học lớp Một (1) ở Tiểu học là bước ngoặt quan trọng trong cuộc sống, là sự chuyển qua một giai đoạn mới – một môi trường sống mới và những điều kiện hoạt động mới, chuyển qua một vị trí mới trong xã hội và những mối quan hệ mới với người lớn và các bạn cùng tuổi. Nếu trẻ có được những tiền đề cần thiết hay còn gọi là sự chuẩn bị sẵn sàng vào học lớp 1, trẻ sẽ dễ dàng thích ứng với những điều kiện mới của môi trường học tập ở trường phổ thông. Còn nếu sự sẵn sàng vào học lớp 1 của trẻ chưa được chuẩn bị đầy đủ dễ dẫn trẻ đến trước nguy cơ thất bại, chán học, thậm chí bỏ học... hoặc làm chậm đi sự phát triển của trẻ khi vào học ở trường phổ thông. Do đó, việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 là nhiệm vụ quan trọng của các cơ sở GDMN, điều này thể hiện rõ trong mục tiêu của GDMN, nhằm phát triển toàn diện trẻ em về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào học lớp 1.

Trong những năm qua, Sở GDĐT đã có những chỉ đạo, hướng dẫn rất sát thực, quyết liệt đạt được những kết quả quan trọng nhằm nâng cao chất lượng chuẩn bị cho trẻ, nhất là trẻ 5-6 tuổi chuẩn bị vào lớp 1: thực hiện tốt chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ ở truờng mầm non - hướng dẫn, chuẩn bị cho trẻ thích ứng với cuộc sống ở trường tiểu học; hướng dẫn, chuẩn bị cho trẻ làm quen với hoạt động học tập - hoạt động chủ đạo của học sinh tiểu học; tổ chức các giờ chơi, học cho trẻ đã vận dụng các phương pháp dạy học tích cực để kích thích sự tò mò, ham hiểu biết của trẻ, tạo cơ hội trẻ tìm tòi, khám phá những kiến thức trong từng hoạt động giáo dục; kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục nhà truờng và giáo dục gia đình trong đó giáo dục nhà truờng vẫn giữ vai trò chủ đạo nhằm mục đích tư vấn và kết nối giữa nhà trường và gia đình trẻ trong công tác tuyên truyền, giáo viên luôn là cầu nối trực tiếp giữa nhà trường và gia đình. Đồng thời trường mầm non thuờng xuyên liên hệ với trường tiểu học để làm tốt hơn việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, cho trẻ tham quan trường tiểu học, trẻ hiểu rõ hơn về môi trường học mới, môi trường lớp học, hướng dẫn trẻ nhận biết sự khác biệt giữa môi trường tiểu học và trường mầm non; giao lưu với các anh chị tiểu học và được giới thiệu về các hoạt động của trường tiểu học, qua đó hình thành cho trẻ lòng mong muốn được đi học.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, việc chuẩn bị cho trẻ em mầm non vào học lớp 1 liên thông CTGDPT 2018 còn có một số hạn chế, khó khăn nhất định như nhận thức hiểu rõ quan điểm “Vì sao Chương trình GDMN không dạy trẻ biết viết mà chỉ dạy trẻ làm quen với việc cầm bút? Vì sao mọi mục tiêu của trẻ mầm non chỉ là kết quả mong đợi mà không phải là kết quả đạt được? chưa được đội ngũ và phụ huynh quán triệt đồng bộ; người lớn mong muốn trẻ phải như một người học sinh thực thụ ngay khi còn ở tuổi mẫu giáo; quan tâm nhiều đến thành tích học tập, phân biệt giỏi, chưa giỏi... và điều đó vô tình tạo nên áp lực cho trẻ; vẫn còn tình trạng dạy trước chương trình lớp 1 do nhu cầu mong muốn của phụ huynh, của giáo viên dạy lớp 1; chưa thống nhất quán triệt vai trò, trách nhiệm của trường mầm non (GV dạy lớp 5-6 tuổi) và vai trò, trách nhiệm của trường tiểu học (GV lớp 1) trong việc chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, nhất là việc dạy chữ, tình trạng đổ lỗi hay trách nhiệm lẫn nhau vẫn còn; việc xây dựng môi trường giáo dục và phối hợp các lực lượng tham gia chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi sẵn sàng vào học lớp 1 chưa được quan tâm thực hiện đồng bộ; đặc biệt việc liên thông giữa giáo dục mầm non và giáo dục tiểu học (lớp 1) là việc giáo dục tiểu học sử dụng kết quả giáo dục đã có ở mầm non để trẻ tiếp tục học ở cấp tiểu học chưa được quán triệt thực hiện tốt.

Theo Luật Giáo dục 2019 (Điều 10. Liên thông trong giáo dục): “1. Liên thông trong giáo dục là việc sử dụng kết quả giáo dục đã có để học tiếp ở các cấp học, trình độ khác cùng ngành, nghề đào tạo,…”. Như vậy, liên thông giữa giáo dục mầm non và giáo dục tiểu học (lớp 1) là việc giáo dục tiểu học sử dụng kết quả giáo dục đã có ở mầm non để trẻ tiếp tục học ở cấp tiểu học. “2. Việc liên thông trong giáo dục phải đáp ứng các điều kiện bảo đảm chất lượng. Chương trình giáo dục được thiết kế theo hướng kế thừa, tích hợp kiến thức và kĩ năng...”. Trên cơ sở đó, Sở GDĐT hướng dẫn, chỉ đạo các Phòng GDĐT theo dõi, giám sát và chỉ đạo các trường mầm non và tiểu học trên địa bàn thực hiện nghiêm túc công tác bàn giao trẻ 5-6 tuổi vào học lớp 1. Theo đó thực hiện đầy đủ hồ sơ bàn giao (Danh sách trẻ 5-6 tuổi; kết quả đánh giá trẻ 5-6 tuổi hoàn thành Chương trình GDMN; năng khiếu của trẻ (hát, múa, vẽ, hùng biện,…); trẻ khuyết tật (nếu có); trẻ cần hỗ trợ (hộ nghèo, cận nghèo, tình trạng sức khoẻ, hoàn cảnh đặc biệt,…); danh sách tổng hợp kết quả đánh giá trẻ 5-6 tuổi hoàn thành Chương trình GDMN; danh sách trẻ 5-6 tuổi trong địa bàn quản lí của trường mầm non đang học tại địa phương khác (thể hiện rõ trẻ đang học tại các trường trong huyện, ngoài huyện hay ngoài tỉnh); danh sách trẻ 5-6 tuổi trên địa bàn quản lí của trường mầm non chưa đến trường mầm non, mẫu giáo (nếu có). Khi thực hiện có biên bản bàn giao (thể hiện rõ thời gian, địa điểm; thành phần tham dự; nội dung bàn giao; hồ sơ bàn giao bao gồm; bên giao, bên nhận kí…). Về hình thức bàn giao, đại diện cán bộ quản lý trường mầm non bàn giao trực tiếp cho đại diện cán bộ quản lý trường tiểu học, có sự tham dự của tất cả giáo viên dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi và giáo viên dạy lớp 1. Về thời gian bàn giao, sau khi có kết quả đánh giá trẻ 5-6 tuổi hoàn thành Chương trình GDMN và tối đa sau 60 ngày kể từ ngày trường mầm non tổng kết năm học. Sau khi thực hiện bàn giao xong, mỗi bên lưu giữ 01 bộ hồ sơ và chịu trách nhiệm về việc lưu giữ theo qui định.

Chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 là một quá trình, là nhiệm vụ của trường mầm non, phối kết hợp với trường tiểu học, nhà trường và gia đình. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, các giáo viên mầm non trước hết cần đảm bảo các trẻ trong lớp đạt các mục tiêu, nội dung, kết quả mong đợi theo yêu cầu Chương trình GDMN, thống nhất quan điểm “Không dạy trước Chương trình lớp 1”, trường mầm non chỉ dạy đúng những gì mà Chương trình GDMN do Bộ GDĐT ban hành, không dạy thêm bất cứ yêu cầu gì của cha mẹ trẻ hay các thầy cô tiểu học yêu cầu ngoài Chương trình mà không phù hợp. Đồng thời trường mầm non cần chủ động phối hợp với trường tiểu học trên địa bàn tổ chức các hoạt động ý nghĩa, bao gồm: các hoạt động giao lưu của trẻ lớp 5-6 tuổi với các anh chị lớp 1; các buổi tọa đàm giữa giáo viên dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi và giáo viên lớp 1; tọa đàm hoặc hội thảo có sự tham gia của giáo viên lớp mẫu giáo 5-6 tuổi, giáo viên lớp 1 và phụ huynh. Đồng thời, phối kết hợp thực hiện tốt công tác bàn giao trẻ 5-6 tuổi vào lớp 1. Mỗi sự cố gắng, nỗ lực của giáo viên, nhà trường, phụ huynh và cộng đồng vì lợi ích của trẻ trước khi vào lớp 1 đều góp phần vào sự thành công trong học tập ở các cấp học tiếp theo./.

GDMN

Một số hình ảnh hoạt động